Vakmanschap is meesterschap.
Soms vallen me dingen op en doe ik een poging om (meer) mensen wakker te maken. Ook nu, want er is iets vreemds aan de hand met talent. Er was een tijd waarin je kon worden opgemerkt door de meester, een kans kreeg om te beginnen als leerling en te worden ‘gefaciliteerd’ om je talenten tot een optimum te benutten en te groeien in je vakmanschap. Je kon dan de status van gezel krijgen en als je heel erg getalenteerd was kon je misschien zelfs ooit de meesterproef afleggen om vervolgens toe te kunnen treden tot het gilde. In Nederland kenden we dit systeem nog lang onder de naam Leerlingstelsel dat tegenwoordig wordt aangeduid met de afkorting bbl.
In bedrijven en instellingen lopen miljoenen talenten rond. Sommigen zijn zich er van bewust, anderen hebben nauwelijks of zelfs geen zicht op hun talent. In economisch gunstige tijden investeren sommige bedrijven in medewerkers en zij die geen benul hebben van hun talent kunnen dit via een loopbaan- of carrièrepad achterhalen. Eenmaal het ware talent ontdekt en onthuld ligt er een wereld aan mogelijkheden aan je voeten om je bij of om te scholen. Van een talent in de dop tot een talent met ongekende passie en ambitie. Werkelijk geweldig dat die mogelijkheid er is, ook wanneer je net na de basisschool helemaal niet wist wat je wilde worden. Zeg nou zelf, weet jij veel als je 12 bent? Machtig als je de mogelijkheden krijgt om uit jezelf te halen wat er in zit. Nee echt, iedereen heeft het… talent.
Er is iets vreemd aan de hand met talent.
Er zijn twee vreemde dingen aan de hand met talent.
In het eerste geval doel ik op de situatie waar iemand (meestal een medewerker van een bedrijf) veel tijd en energie heeft geïnvesteerd om zijn talent te ontdekken en tot het optimum te ontwikkelen, maar vervolgens binnen een bedrijf nog maar al te vaak niet de ruimte krijgt om dat talent ook werkelijk te gebruiken. Ik weet, er zijn veel positieve dingen te melden. Het is ook niet mijn intentie om de blik te concentreren op al wat (nog) niet goed gaat. Om de realiteit én de dynamiek te kunnen zien, dienen wel beide kanten van de medaille zichtbaar te zijn. Helaas is het -in mijn ogen- te vaak zonde van de investering door de persoon in kwestie en het bedrijf, maar ook een grote bron van frustratie en ergernis. Er is in mijn ogen bijna niets demotiverender dan weten wat je kunt en wilt maar dit niet kunnen of mogen inzetten. Regelrechte kapitaalvernietiging, menselijk kapitaal. Human Resource Management: de mooie naam die ze ooit hebben ingevoerd vanuit de -oprechte- intentie om de waarde van mensen in organisaties werkelijk te zien, te benutten en te beschermen. Wat een mis-management dat er zoveel talent niet wordt benut, dat zoveel mensen met een enorme waarde voor de organisatie niet op plekken zitten waar dat talent ten volle tot zijn recht komt. En ook, wat een mis-management dat er nog steeds zoveel mensen op plekken zitten waar ze zichzelf niet voldoende bekwaam achten en ongelukkig van worden. Zou de revival van hrm (human resource management) er in slagen hier verandering in aan te brengen? Anno 2010 lijkt de intentie sterker dan ooit, echter -onder het mom van ‘de recessie’- zijn bedrijven eerder geneigd om helemaal niet in personeel te investeren en talent te laten lopen.
En het tweede geval? Hier doel ik op de duizenden mensen die met al hun talenten, ervaring en motivatie noodgedwongen thuis ‘zitten’. Getalenteerde vaklui die als gevolg van de recessie zijn ontslagen, die als gevolg van saneringen met een -soms over de top- afkoopsom naar huis worden gestuurd of die thuis zitten omdat ze ooit een etiketje ‘arbeidsongeschikt’ hebben gekregen. Ook anno 2010 is het dus, net als begin jaren 80, realiteit dat een bedrijf er voor kiest om talent in de leeftijdsgroep 40-plus door het afvoerputje weg te spoelen. Weg investering, weg talent. Talentvol voorbeeld van human abortion management, inclusief afvloeiingsregeling. Vragen die in me opkomen: hoeveel bedrijven gaan op een zelfde manier om met grondstoffen die nodig zijn voor realisatie van het eindprodukt? Hoeveel mensen met zoveel talent willen nog langer afhankelijk zijn van moderne loonslavernij? Wat is er nog meer mogelijk voor iemand van 45-plus met zoveel talent, die gewend is om afhankelijk te wachten tot een werkgever bepaalt of hij/zij voor het bedrijf mag komen werken. Zou je er als ondernemer niet beter aan doen om te zorgen dat je al dat talent kunt blijven benutten, bijvoorbeeld voor het faciliteren van nieuw talent?
Het tij keert. Er zijn nog nooit zoveel mensen voor zichzelf begonnen als de laatste twee jaar. Zat van de machtsverhouding, zat van de frustratie van het onbenutte talent, ruimte voor nieuwe ontwikkelingen, talent genoeg dat kan worden gecombineerd met een veranderende kijk op werkend leven en levend werken. Een ontwikkeling die misschien in 2011 wel epidemische vormen gaat aannemen? Gaat het wel degelijk om de essentie van talent of nog steeds ‘alleen maar’ om de centen? Wat zijn de reacties van bedrijven als er meer talent uitgaat dan inkomt? Een waarneming, een beleving en een visie.
Bedoeld als ‘wakkerschudder’, reminder, opfrisser of -als u wilt- aanwakkeren van een discussie
Download
